Cách vẽ và tô tóc anime trong Procreate bằng Multiply và Color Dodge

Vẽ tóc anime là phần khiến rất nhiều người mới cảm thấy khó hiểu. Nhìn tranh hoàn thiện, tóc có hàng loạt lọn nhỏ, vùng bóng sâu, dải sáng và vài sợi bay tự nhiên. Nhưng nếu bắt đầu bằng cách vẽ từng sợi một, mái tóc thường nhanh chóng trở thành một mớ đường rối mà vẫn không có thể tích.

Tutorial này đưa ra một quy trình dễ áp dụng hơn: dựng hình dáng tổng thể trước, phủ màu nền, chia tóc thành các lọn lớn, đổ bóng bằng Multiply, sau đó mới dùng Color Dodge để tạo ánh sáng và thêm một lượng chi tiết vừa đủ.

Điểm quan trọng nhất không nằm ở việc sử dụng thật nhiều cọ. Nó nằm ở khả năng nhìn tóc như một khối ba chiều bao quanh đầu, thay vì một tập hợp những sợi riêng lẻ.

Bước 1: Dựng khối tóc dựa trên hình dạng đầu

Hãy bắt đầu bằng phần đầu và khuôn mặt trước. Sau đó vẽ tóc bao quanh hộp sọ, nhưng không đặt đường viền tóc trùng hoàn toàn với đường đầu.

Tóc cần có một khoảng phồng nhất định. Khoảng này thay đổi tùy kiểu tóc:

• tóc dày sẽ phồng nhiều hơn;

• tóc mỏng ôm đầu hơn;

• tóc ngắn thường có nhiều đầu lọn tách ra;

• tóc dài chịu tác động của trọng lực và rơi xuống rõ hơn.

Ở bước phác, chỉ cần xác định những yếu tố lớn:

• vị trí ngôi tóc;

• hướng tóc mọc;

• cụm tóc mái;

• tóc hai bên khuôn mặt;

• tóc sau đầu;

• chiều dài và silhouette tổng thể.

Chưa cần vẽ lông tóc hoặc sợi nhỏ. Một bản phác tốt là bản phác giúp người xem hiểu được kiểu tóc ngay cả khi chưa có màu.

Bước 2: Chia tóc thành những cụm lớn

Sau khi có silhouette, hãy chia tóc thành vài lọn chính.

Với kiểu tóc ngắn trong hình, có thể chia thành:

• cụm tóc mái che trán;

• cụm tóc phủ một bên mắt;

• hai cụm tóc ở thái dương;

• tóc hai bên má;

• cụm tóc sau gáy;

• một vài đầu tóc cong ra ngoài.

Mỗi lọn nên có điểm bắt đầu, hướng cong và điểm kết thúc rõ. Không nên chia tất cả lọn tóc thành những dải bằng nhau. Một vài lọn lớn xen với lọn nhỏ sẽ tạo nhịp tự nhiên hơn.

Đặc biệt, hãy để các lọn tóc ôm theo khối đầu. Phần gần đỉnh đầu đi theo độ cong của sọ, sau đó mới tách ra và rơi xuống ở phần đuôi.

Bước 3: Tô màu nền bằng mảng lớn

Khi hình dạng đã ổn, hãy phủ màu nền cho toàn bộ tóc. Với tóc tối màu, không nên bắt đầu bằng đen hoàn toàn. Hãy chọn xanh xám đậm, tím xám, nâu lạnh hoặc một màu tối vẫn còn đủ khoảng để đẩy bóng và ánh sáng.

Nếu màu nền đã là đen tuyệt đối, bạn sẽ rất khó tạo vùng tối sâu hơn. Đồng thời, highlight dễ bị tách rời và nhìn như sơn trắng phủ lên bề mặt.

Ở vùng tóc gần khuôn mặt, có thể pha nhẹ một chút sắc da, hồng đất hoặc cam nhạt. Lớp màu này nên rất mỏng, chỉ nhằm làm phần tóc gần má và cổ hòa vào nhân vật hơn.

Bước 4: Xác định những rãnh tóc sâu nhất

Trước khi thêm bóng tổng, hãy nhìn những nơi các lọn tóc chồng lên nhau.

Các vùng thường tối gồm:

• phần chân tóc dưới mái;

• tóc che trán;

• lọn tóc phía sau một lọn khác;

• vùng sát tai;

• tóc dưới cằm hoặc cổ;

• phần sau gáy;

• khe giữa những lọn tóc dày.

Không cần viền tối toàn bộ từng lọn. Chỉ nhấn nơi có sự chồng lớp rõ. Khi những rãnh sâu được đặt đúng, mái tóc sẽ bắt đầu có chiều sâu ngay cả khi chưa render kỹ.

Bước 5: Đổ bóng tổng bằng Multiply

Tạo một layer mới phía trên tóc và đặt chế độ Multiply. Sau đó dùng một màu tối có sắc, chẳng hạn xanh tím hoặc tím than, để dựng bóng lớn.

Hãy đặt bóng dựa trên nguồn sáng. Nếu ánh sáng đến từ trên trái, phần tóc bên phải và phía dưới sẽ tối hơn. Bóng cũng cần xuất hiện dưới mái tóc, gần chân tóc và trong những cụm tóc nằm phía sau.

Không nên phủ Multiply kín toàn bộ tóc. Hãy giữ một vùng trung gian đủ rộng để về sau đặt ánh sáng. Một mái tóc đẹp thường có ba mức chính:

• vùng tối sâu;

• màu nền trung gian;

• vùng sáng.

Khi ba mức này rõ ràng, tóc sẽ có khối ngay cả khi chưa có nhiều chi tiết.

Bước 6: Làm rõ hình tròn của đầu

Bóng tóc không chỉ mô tả các lọn. Nó còn phải cho thấy mái tóc đang bao quanh một khối cầu.

Vùng gần đỉnh đầu thường nhận sáng hoặc có độ chuyển mềm hơn. Hai bên đầu tối dần khi mặt tóc quay khỏi nguồn sáng. Phần dưới mái và sau gáy có thể tối hơn vì bị che.

Khi đổ bóng, hãy thu nhỏ canvas để kiểm tra. Nếu mái tóc đọc ra như một khối tròn thay vì một mảng phẳng, hướng xử lý đang đúng.

Bước 7: Chi tiết hóa từ lọn lớn xuống lọn nhỏ

Khi mảng lớn đã ổn, mới bắt đầu chia nhỏ một vài lọn tóc.

Không cần chia tất cả. Hãy ưu tiên:

• phần tóc gần khuôn mặt;

• mái tóc;

• đầu tóc cong ra ngoài;

• vùng có chuyển động;

• nơi cần thu hút ánh nhìn.

Một lọn lớn có thể được tách thành hai hoặc ba lọn nhỏ. Sau đó thêm một vài sợi mảnh nằm ngoài silhouette để tóc bớt cứng.

Các sợi nhỏ không nên xuất hiện ngẫu nhiên. Chúng cần đi cùng hướng với cụm tóc chính.

Bước 8: Tạo dải sáng bằng Color Dodge

Tạo một layer mới và đặt chế độ Color Dodge. Chọn màu xanh nhạt, tím nhạt hoặc một màu sáng hợp với màu tóc.

Dùng opacity thấp và quét nhẹ lên vùng tóc nhận sáng nhất. Dải sáng nên đi theo độ cong của khối đầu và thay đổi theo từng lọn tóc.

Không nên vẽ một dải trắng thẳng chạy ngang toàn bộ đầu. Hãy chia ánh sáng thành vài đoạn:

• đoạn sáng lớn trên khối tóc chính;

• một số điểm sáng nhỏ trên tóc mái;

• một lớp sáng rất nhẹ ở đuôi tóc;

• vài nét sáng sắc ở vùng gần khuôn mặt.

Nếu ánh sáng quá mạnh, giảm opacity layer thay vì cố tô đè bằng màu tối.

Bước 9: Thêm lớp màu phụ để tóc bớt đơn điệu

Tóc tối không có nghĩa là chỉ dùng một màu.

Bạn có thể thêm:

• xanh lạnh ở vùng sáng;

• tím ở vùng trung gian;

• hồng hoặc nâu ấm gần da;

• xanh đậm ở vùng bóng;

• phản quang từ trang phục hoặc phông nền.

Các màu phụ nên được dùng tiết chế. Chúng giúp mái tóc phong phú hơn nhưng không nên phá màu chủ đạo.

Bước 10: Đặt highlight nhỏ cuối cùng

Sau dải sáng lớn, có thể thêm một lớp highlight nhỏ và sắc hơn.

Highlight nhỏ phù hợp ở:

• đỉnh lọn tóc;

• phần cong nhất của mái;

• một vài cạnh tóc hướng về ánh sáng;

• vùng tóc mỏng;

• đầu tóc gần khuôn mặt.

Chỉ cần một số nét ngắn. Nếu mọi lọn đều có highlight giống nhau, tóc sẽ mất trọng tâm và trông giống nhựa.

Bước 11: Làm mềm hoặc sắc cạnh có chọn lọc

Không phải mọi mép tóc đều cần cùng độ sắc.

Nên giữ cạnh rõ ở:

• silhouette;

• tóc che khuôn mặt;

• nơi hai lọn chồng lên nhau;

• đầu tóc;

• vùng gần mắt.

Có thể làm mềm ở:

• dải sáng lớn;

• phần tóc phía sau;

• bóng chuyển trên khối đầu;

• những vùng xa trọng tâm.

Sự xen kẽ giữa cạnh cứng và cạnh mềm giúp tóc có chiều sâu hơn.

Bước 12: Biết dừng trước khi tóc bị rối

Một mái tóc đã đủ hoàn thiện khi:

• hình dáng tổng thể rõ;

• các lọn chính dễ đọc;

• bóng sâu hợp lý;

• vùng sáng có hướng;

• màu tóc không bị bệt;

• có một vài sợi phụ tạo tự nhiên.

Không cần phủ kín tóc bằng những đường sợi nhỏ. Chi tiết quá nhiều có thể làm mất khối lớn và khiến tranh nặng hơn.

Những lỗi thường gặp

Vẽ tóc bám sát đầu

Điều này làm tóc bị xẹp. Hãy chừa khoảng phồng quanh hộp sọ.

Đi từng sợi ngay từ đầu

Kết quả thường là rất nhiều đường nhưng không có kiểu tóc rõ ràng. Hãy dựng khối và cụm trước.

Dùng màu nền quá tối

Tóc đen tuyệt đối khiến việc thêm bóng trở nên khó khăn. Nên dùng một màu tối vẫn còn sắc độ.

Multiply quá nặng

Nếu toàn bộ tóc đều tối, các lọn sẽ dính vào nhau. Hãy giữ vùng trung gian đủ rộng.

Color Dodge quá mạnh

Vùng sáng dễ cháy trắng và mất màu. Bắt đầu ở opacity thấp rồi tăng dần.

Dải sáng không theo khối tóc

Highlight phẳng làm tóc giống nhựa. Dải sáng phải bám theo độ cong của đầu và từng lọn.

Quy trình nhanh dễ nhớ

Phác khối đầu.
Dựng silhouette tóc.
Chia lọn lớn.
Tô màu nền.
Nhấn rãnh tóc sâu.
Đổ bóng bằng Multiply.
Tách một số lọn nhỏ.
Tạo dải sáng bằng Color Dodge.
Thêm màu phản chiếu.
Đặt vài highlight sắc.
Dọn silhouette và biết dừng đúng lúc.

Kết luận

Muốn vẽ tóc anime có chiều sâu, đừng bắt đầu từ từng sợi tóc. Hãy bắt đầu từ khối đầu, độ phồng, silhouette và các cụm tóc lớn.

Sau khi cấu trúc đã ổn, Multiply giúp khóa vùng bóng, còn Color Dodge giúp tạo ánh sáng và làm màu tóc bật lên. Các sợi nhỏ chỉ là lớp hoàn thiện, không phải nền móng của mái tóc.

Công thức quan trọng nhất là:

Khối lớn trước, lọn chính sau, bóng sâu tiếp theo, điểm sáng và sợi nhỏ để cuối cùng.