Quy trình render minh họa nhân vật góc nhìn mạnh từ phác thảo đến hoàn thiện bằng Multiply và Overlay

Có những bức tranh nhìn một cái là thấy lực. Nhân vật lao thẳng vào khung hình, tay chân văng ra phía trước, ánh sáng gắt, màu sắc rõ, nền có không khí và góc máy khiến người xem có cảm giác đang đứng ngay trong cảnh đó. Kiểu tranh như vậy nhìn tưởng chỉ cần “vẽ đẹp”, nhưng thật ra phía sau là một quy trình khá chặt.

Bộ ảnh hướng dẫn này cho thấy đúng điều đó.

Nó không dạy theo kiểu mẹo nhanh một bước, mà đi rất bài bản: khóa bố cục trước, gom line vừa đủ, tách màu gọn ngay từ đầu, đổ bóng tổng bằng Multiply, thêm bóng sâu riêng, chạy rim light bằng Overlay hoặc Normal, sau đó mới bồi ánh sáng mạnh bằng Add/Glow rồi khóa bài bằng chi tiết nhỏ và highlight.

Về mặt kỹ thuật, đây là một quy trình rất logic. ibisPaint giải thích Multiply là chế độ nhân màu của lớp trên với lớp dưới, nên kết quả sẽ tối hơn hoặc giữ nguyên; cùng lúc đó, app cũng dùng Add cho vùng sáng trong bài hướng dẫn tô tóc. Adobe thì mô tả Overlay là cơ chế vừa Multiply vừa Screen tùy theo nền, đồng thời giữ được highlight và shadow phía dưới.

Bắt đầu từ bố cục, không bắt đầu từ tiểu tiết

Bài hướng dẫn mở đầu bằng phác thảo rất thô, rồi khuyên dùng mô hình 3D khi gặp bố cục khó. Đây là một lời khuyên thực chiến. Với những góc nhìn mạnh, phần khó nhất không phải là tóc đẹp hay mắt đẹp, mà là:

• tay gần camera phóng to bao nhiêu

• vai xoay thế nào

• đầu, ngực, hông lệch trục ra sao

• bàn tay chìa ra có còn nằm trong logic cơ thể không

Nếu không khóa được chuyện đó ngay từ đầu, bạn sẽ rơi vào cảnh sửa mãi không xong.

Điều đáng học là tác giả chỉ dùng phần phác như bộ xương. Đến bước sau, line vẫn được chỉnh lại để tranh không có cảm giác máy móc.

Line chỉ cần sạch vừa đủ để phục vụ màu

Rất nhiều người mới hay mắc lỗi: cứ nghĩ line càng chi tiết thì tranh càng ngon. Nhưng với kiểu minh họa thiên về ánh sáng và lực chuyển động như trong ảnh, line quá nhiều chỉ làm chậm nhịp.

Bài này đi theo hướng thông minh hơn: line vừa đủ để chặn hình, phân biệt vật liệu và xác định rìa chính. Cảm giác hoàn thiện sẽ đến từ:

• mảng sáng tối

• màu sắc

• độ dày mỏng của nét ở bước cuối

• các điểm lóe sáng

Đây là cách làm vừa nhanh vừa dễ sửa.

Tách layer ngay từ đầu là khoản đầu tư lời nhất

Bước flat màu trong ảnh nhìn có vẻ đơn giản, nhưng thật ra là nền móng của toàn bộ bài. Tác giả nhấn mạnh việc chia layer theo từng bộ phận. Đây là một nguyên tắc ai tô màu lâu cũng sớm muộn phải quay về.

Khi tách layer tốt, bạn có thể:

• đổi màu da mà không động vào tóc

• đẩy bóng trên giáp mà không lấm sang áo

• thêm rim light riêng cho tóc và tay

• thử nhiều tone màu khác nhau rất nhanh

Nói vui một chút, bước này giống kiểu dọn bếp trước khi nấu. Lúc đầu hơi mất công, nhưng về sau đỡ “toang” cực nhiều.

Multiply nên dùng để khóa bóng lớn trước

Bộ ảnh này cho thấy một cách render rất hợp lý: đổ bóng tổng trước rồi mới xử lý bóng sâu. ibisPaint mô tả Multiply là phép nhân giữa màu lớp trên và lớp dưới, nên kết quả sẽ tối hơn; trong bài hướng dẫn highlight và shadow, ibisPaint cũng dùng Multiply cho phần bóng.

Điều quan trọng ở đây là bóng tổng không chỉ làm tranh tối đi. Nó tạo ra ba thứ:

• thống nhất nguồn sáng

• gom nhân vật vào cùng một môi trường

• xác định ngay khối nào quay ra sáng, khối nào quay vào tối

Khi bước này làm đúng, tranh đã “đứng” được một nửa rồi.

Đừng gộp bóng sâu vào chung với bóng tổng

Đây là lỗi mà nhiều bạn mới rất hay gặp. Họ dùng một lớp Multiply cho tất cả, từ bóng lớn tới bóng cực sâu. Kết quả là tranh bị nặng đều, thiếu nhịp.

Trong ảnh, tác giả tách hẳn phần tối nhất ra thêm một lượt. Điều này rất đúng. Bóng sâu nên được dùng tiết chế cho những chỗ như:

• kẽ tóc

• nếp gập giáp

• phần khuất trong bàn tay

• vùng giáp ranh giữa các khối gần nhau

Nhờ vậy, bóng tổng vẫn giữ không khí, còn bóng sâu dùng để chốt cấu trúc.

Viền sáng là công cụ kể form rất mạnh

Rim light trong bài này xuất hiện đúng lúc, sau khi khối đã ổn. Tác giả dùng Overlay hoặc Normal tùy tình huống, và lần này chọn Overlay với màu xanh nhạt. Adobe mô tả Overlay là chế độ kết hợp Multiply hoặc Screen tùy theo nền, đồng thời vẫn giữ highlight và shadow của lớp gốc. Điều đó làm nó rất hợp cho viền sáng, vì viền có thể bám theo form sẵn có thay vì phủ trắng đè lên hết.

Nếu để ý kỹ, viền sáng trong ảnh không chạy khắp nơi. Nó chỉ bám những mép cần tách ra khỏi nền:

• tóc

• tay

• đường cong thân

• vài mép của giáp

Chính sự tiết chế này làm tranh sang hơn.

Ánh sáng mạnh chỉ nên thêm khi khối đã xong

ibisPaint mô tả rõ trong hướng dẫn của họ rằng Add dùng để diễn tả vùng sáng, còn opacity có thể giảm để đỡ gắt. Bộ ảnh này đi đúng logic đó: ánh sáng mạnh được đặt ở giai đoạn muộn, sau khi bóng và viền sáng đã ổn.

Đây là điểm rất quan trọng. Nếu bạn thêm ánh sáng gắt quá sớm, tranh sẽ dễ:

• lòe

• mất khối

• nhìn hoành tráng nhưng rỗng

• không biết chỗ nào mới là trọng tâm

Ở bài này, vùng sáng mạnh được dùng để tạo cảm giác nắng, làm bừng tóc, da và vài bề mặt kim loại, nhưng không phá nhịp tổng.

Overlay không phải thuốc tiên, mà là lớp tinh chỉnh

Nhiều người mới rất thích Overlay vì thấy nó làm tranh “đã mắt” nhanh. Nhưng nếu khối sáng tối chưa đúng, Overlay chỉ làm lỗi nhìn đẹp hơn chứ không biến lỗi thành đúng.

Adobe giải thích rằng blending modes quyết định cách pixel của các layer tác động lên nhau; riêng Overlay là sự kết hợp của Multiply và Screen tùy vào độ sáng nền. Vì vậy, nó hợp nhất khi bạn đã có một nền tảng sáng tối khá ổn và chỉ muốn tăng độ nảy màu hoặc nhấn cảm giác ánh sáng.

Đó cũng là cách bài hướng dẫn này dùng nó: không dùng để cứu tranh, mà dùng để hoàn thiện tranh.

Highlight và nét nhấn là lớp “khóa bài”

Phần cuối cùng của ảnh nhấn mạnh việc thêm nét đậm và các điểm bắt sáng. Đây là bước rất nhỏ nhưng có sức nặng lớn. Những điểm lóe sáng đúng chỗ sẽ làm:

• mắt có hồn hơn

• giáp có chất liệu hơn

• tóc bớt nặng

• bàn tay gần camera trông thật hơn

Còn nét nhấn thì giúp chốt trọng tâm thị giác. Chỗ nào cần người xem nhìn trước thì nét dày hơn, gắt hơn một chút. Chỗ nào lùi về sau thì nhả nhẹ đi.

Vì sao quy trình này làm tranh có lực?

Clip Studio giải thích rằng value là độ sáng tối của vật thể, và tương phản value giúp các phần tách khỏi nhau rõ hơn; ngoài ra shadow và highlight là cách gợi cảm giác thể tích trên mặt phẳng 2D. Nói đơn giản, cái làm bức này mạnh không phải chỉ là màu đẹp, mà là vì tác giả kiểm soát value rất tốt.

Trong thành phẩm cuối:

• tay gần camera có value sáng tối rõ

• mặt vẫn giữ vùng sáng đủ để cảm xúc không bị chìm

• trang phục có những mảng tối lớn để giữ khối

• nền sáng xanh làm bệ đỡ cho nhân vật bật lên

Đó là lý do tranh nhìn có “lực lao tới”.

Những lỗi dễ gặp nếu học theo bài này

Lỗi đầu tiên là quá tin vào 3D rồi để tranh bị cứng. 3D chỉ nên là khung.
Lỗi thứ hai là không tách layer kỹ, tới bước sau sửa gì cũng lem.
Lỗi thứ ba là dồn hết bóng vào một lớp Multiply duy nhất.
Lỗi thứ tư là cho rim light chạy khắp viền nhân vật.
Lỗi thứ năm là quét Add/Glow quá tay, làm tranh cháy sáng.
Lỗi cuối cùng là thêm highlight ở mọi nơi, khiến mắt người xem không biết nhìn vào đâu.

Cách áp dụng công thức này vào tranh của bạn

Nếu muốn học nhanh từ bài này, bạn có thể đi theo thứ tự sau:

Phác bố cục và khóa phối cảnh trước.
Đi line vừa đủ dùng.
Tách màu và layer thật gọn.
Đổ bóng tổng bằng Multiply.
Nhấn bóng sâu ở vài chỗ quan trọng.
Chạy rim light thật tiết chế.
Thêm vùng sáng gắt bằng Add hoặc chế độ sáng tương đương.
Khóa bài bằng line nhấn, highlight và nền.

Nghe thì ít bước, nhưng làm đúng thứ tự này tranh sẽ mượt hơn hẳn.