Đọc Giao Diện GIMP Bằng Tiếng Trung: 120 Thuật Ngữ Layer, Brush, Selection Và Export

Đối với digital artist, creator và designer, học tiếng Trung để đọc phần mềm không giống học một bài hội thoại thông thường. Bạn không cần thuộc hàng nghìn từ trước khi bắt đầu. Điều cần thiết hơn là nhận ra cấu trúc giao diện, hiểu các động từ thao tác và liên kết mỗi thuật ngữ với một hành động cụ thể: mở file, tạo layer, chọn vùng, đổi cọ, biến đổi hình hay xuất ảnh. Khi những từ đó xuất hiện lặp lại trong menu, tài liệu hoặc video hướng dẫn Trung Quốc, bạn sẽ dần đọc được cả quy trình mà không phải dịch từng chữ.

Bài này xây dựng một hệ thống hơn 120 thuật ngữ tiếng Trung giản thể dành riêng cho GIMP. Mỗi nhóm đều có chữ Hán, pinyin, nghĩa Việt và ngữ cảnh sử dụng. Hình minh họa dùng để định vị đúng vùng chức năng; một số ảnh thuộc các phiên bản GIMP cũ và được ghi rõ trong caption. Tên tiếng Trung được đối chiếu theo cách dùng trong tài liệu GIMP bản Trung văn, vì vậy không nên hiểu rằng mọi screenshot bên dưới đều đang bật giao diện tiếng Trung.

1. Đọc bản đồ giao diện trước khi học từng lệnh

Người mới thường cố nhớ từng menu riêng lẻ, nhưng cách nhanh hơn là học “bản đồ” của cửa sổ. Khi biết một lệnh đang nằm trong 工具箱, 图层对话框 hay 文件菜单, bạn có thể suy đoán chức năng ngay cả khi chưa thuộc trọn cụm từ.

Tiếng Trung	Pinyin	Nghĩa Việt	Cách nhận diện
主窗口	zhǔ chuāngkǒu	cửa sổ chính	Toàn bộ không gian làm việc của GIMP.
菜单栏	càidān lán	thanh menu	Hàng lệnh 文件、编辑、选择、图像、图层、颜色、工具、滤镜.
工具箱	gōngjùxiāng	hộp công cụ	Khu vực chứa biểu tượng selection, brush, transform và màu.
工具选项	gōngjù xuǎnxiàng	tùy chọn công cụ	Thay đổi theo công cụ đang chọn: kích thước, ngưỡng, độ cứng, chế độ.
图像窗口	túxiàng chuāngkǒu	cửa sổ hình ảnh	Vùng hiển thị tài liệu, zoom, thước và canvas.
画布	huàbù	canvas	Phần ảnh thực tế có thể vẽ hoặc chỉnh sửa.
停靠栏	tíngkào lán	dock	Khu vực gắn các bảng layer, brush, history, channel.
对话框	duìhuàkuāng	hộp thoại	Cửa sổ hoặc bảng chứa tùy chọn chi tiết.
选项卡	xuǎnxiàng kǎ	tab	Thẻ chuyển giữa nhiều bảng trong cùng một dock.
状态栏	zhuàngtài lán	thanh trạng thái	Hiển thị zoom, tọa độ, thông báo thao tác ở cạnh dưới.
标尺	biāochǐ	thước	Thước ngang và dọc quanh vùng ảnh.
滚动条	gǔndòng tiáo	thanh cuộn	Dùng để di chuyển vùng nhìn khi canvas lớn hơn cửa sổ.

Ba từ dễ nhầm nhất là 图像、图像窗口 và 画布. 图像 là toàn bộ tài liệu ảnh, bao gồm layer, channel, kích thước và profile màu. 图像窗口 là cửa sổ đang hiển thị tài liệu. 画布 là vùng ảnh hữu hạn bên trong cửa sổ. Vì vậy, 画布大小 nghĩa là kích thước canvas; 缩放图像 nghĩa là scale toàn bộ ảnh; còn 缩放图层 chỉ thay đổi layer được chọn.

Mẹo suy đoán đầu tiên: từ trung tâm thường đứng cuối. 工具箱 là “hộp” 箱 dành cho “công cụ” 工具; 图层对话框 là “hộp thoại” 对话框 dành cho “layer” 图层. Chỉ cần nhận ra phần cuối, bạn đã biết đó là một cửa sổ, bảng hay công cụ.

2. Tạo tài liệu mới: kích thước, độ phân giải và nền

Khi chọn 文件 → 新建, GIMP mở hộp thoại tạo ảnh mới. Đây là nhóm từ quan trọng cho designer vì một con số sai ở bước đầu có thể khiến canvas lệch tỷ lệ, ảnh quá nhỏ hoặc file in không đạt yêu cầu.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa	Ứng dụng
新建	xīnjiàn	tạo mới	Tạo tài liệu hoặc thành phần mới.
新建图像	xīnjiàn túxiàng	tạo ảnh mới	Tên hộp thoại tạo canvas.
图像大小	túxiàng dàxiǎo	kích thước ảnh	Nhóm thiết lập chiều rộng và chiều cao.
宽度	kuāndù	chiều rộng	Số pixel theo trục ngang.
高度	gāodù	chiều cao	Số pixel theo trục dọc.
像素	xiàngsù	pixel	Đơn vị phổ biến cho ảnh số.
分辨率	fēnbiànlǜ	độ phân giải	Liên quan mật độ điểm ảnh khi in hoặc quy đổi kích thước vật lý.
横向	héngxiàng	ngang	Hướng landscape.
纵向	zòngxiàng	dọc	Hướng portrait.
高级选项	gāojí xuǎnxiàng	tùy chọn nâng cao	Mở thêm color space, precision, fill và profile.
填充	tiánchōng	đổ nền/điền	Chọn nền trắng, màu nền hoặc trong suốt.
透明背景	tòumíng bèijǐng	nền trong suốt	Phù hợp asset, logo, sticker, UI element.

Trong câu “新建一个两千像素宽的透明画布”, phần cốt lõi là 新建 một canvas mới, 两千像素宽 rộng 2.000 pixel và 透明 trong suốt. Đây là kiểu câu thường gặp trong tutorial: động từ đứng trước, đối tượng đứng sau, thông số đặt gần danh từ mà nó mô tả.

Với nội dung web, đừng đồng nhất 分辨率 với kích thước pixel. Một canvas 2000 × 2000 pixel vẫn có đúng số pixel đó dù metadata PPI thay đổi. Trong sản xuất in, 分辨率 và kích thước vật lý lại cần được đọc cùng nhau. Vì vậy, khi nhận brief tiếng Trung, hãy xác nhận cả 像素尺寸 và 打印尺寸 thay vì chỉ hỏi “độ phân giải”.

3. File, Open, Save và Export: bốn động từ không được dùng lẫn

Nhóm 文件 chứa những lệnh tưởng quen nhưng có khác biệt quan trọng. GIMP lưu dự án chỉnh sửa bằng XCF, còn PNG, JPEG, WebP thường được tạo qua quy trình export. Hiểu sai 保存 và 导出 dễ dẫn tới việc mất layer hoặc gửi nhầm file làm việc cho khách hàng.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa thực tế	Khi dùng
文件	wénjiàn	file/tệp	Tên menu và danh từ chung.
打开	dǎkāi	mở	Mở một ảnh hoặc dự án như tài liệu riêng.
最近打开	zuìjìn dǎkāi	mở gần đây	Danh sách file vừa sử dụng.
作为图层打开	zuòwéi túcéng dǎkāi	mở dưới dạng layer	Nhập ảnh vào tài liệu hiện tại như một layer mới.
保存	bǎocún	lưu dự án	Giữ cấu trúc chỉnh sửa trong XCF.
另存为	lìngcún wéi	lưu thành bản khác	Tạo một file dự án mới với tên hoặc vị trí khác.
导出	dǎochū	xuất	Xuất lại tới đích đã dùng trước đó.
导出为	dǎochū wéi	xuất thành	Chọn tên, vị trí hoặc định dạng đầu ra mới.
关闭	guānbì	đóng	Đóng tài liệu hoặc cửa sổ.
退出	tuìchū	thoát	Thoát ứng dụng.
撤销	chèxiāo	hoàn tác	Quay lại thao tác trước.
重做	chóngzuò	làm lại	Phục hồi thao tác vừa hoàn tác.

Phân biệt 打开 và 作为图层打开 bằng cấu trúc từ: 作为 nghĩa là “với tư cách là”. Vì vậy, 作为图层打开 có thể dịch sát là “mở với tư cách một layer”. Khi cần thêm ảnh tham chiếu, texture, logo hay nhiều frame vào tài liệu đang làm, đây thường là lệnh phù hợp hơn 打开.

Phân biệt 保存 và 导出 bằng mục tiêu: 保存 bảo tồn dự án để chỉnh tiếp; 导出 tạo sản phẩm dùng bên ngoài. Một câu bàn giao rõ ràng có thể là “请保存 XCF 源文件，并导出一份透明背景的 PNG”, nghĩa là “Hãy lưu file nguồn XCF và xuất thêm một bản PNG nền trong suốt”.

4. Layer, opacity, blend mode, Alpha và mask

Đây là nhóm từ xuất hiện dày đặc nhất trong mọi workflow đồ họa. Sau khi thuộc các chữ 图、层、蒙、版、透明, bạn có thể chuyển vốn từ sang Photoshop, Krita, Clip Studio Paint hoặc nhiều phần mềm Trung Quốc khác.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa	Ghi nhớ theo thao tác
图层	túcéng	layer	Một lớp nội dung trong tài liệu.
图层组	túcéng zǔ	nhóm layer	Gom nhiều layer thành nhóm.
新建图层	xīnjiàn túcéng	tạo layer mới	Tạo lớp trống hoặc lớp có fill.
复制图层	fùzhì túcéng	nhân đôi layer	Tạo bản sao để thử nghiệm an toàn.
删除图层	shānchú túcéng	xóa layer	Loại bỏ lớp được chọn.
图层顺序	túcéng shùnxù	thứ tự layer	Layer trên che hoặc hòa trộn với layer dưới.
可见性	kějiànxìng	khả năng hiển thị	Thường gắn với biểu tượng con mắt.
锁定	suǒdìng	khóa	Ngăn thay đổi pixel, alpha hoặc vị trí tùy loại khóa.
不透明度	bù tòumíngdù	opacity	100% hoàn toàn đục; giảm xuống để layer trong hơn.
透明度	tòumíngdù	độ trong suốt	Khái niệm ngược chiều với opacity.
混合模式	hùnhé móshì	blend mode	Cách layer tương tác màu với lớp bên dưới.
图层蒙版	túcéng méngbǎn	layer mask	Ẩn/hiện nội dung không phá hủy pixel gốc.
Alpha 通道	Alpha tōngdào	kênh Alpha	Dữ liệu biểu diễn độ trong suốt của pixel.
添加 Alpha 通道	tiānjiā Alpha tōngdào	thêm kênh Alpha	Cho phép layer có vùng trong suốt.
向下合并	xiàngxià hébìng	merge down	Gộp layer hiện tại với lớp ngay dưới.
合并可见图层	hébìng kějiàn túcéng	gộp layer đang hiện	Không gộp các layer đã tắt hiển thị.

不透明度 có cấu trúc rất logic: 不 là “không”, 透明 là “trong suốt”, 度 là “mức độ”. Nghĩa đen là “mức độ không trong suốt”, tương đương opacity. Nếu giao diện ghi 透明度, đó là độ trong suốt; giá trị tăng có thể được diễn giải ngược với opacity tùy phần mềm. Đọc đủ cả cụm giúp tránh kéo thanh theo hướng sai.

图层蒙版 không đồng nghĩa Alpha 通道. Alpha là thành phần dữ liệu trong suốt của layer. Mask là một lớp điều khiển riêng, cho phép dùng trắng, đen và xám để quyết định vùng nào hiện hay ẩn. Trong trao đổi công việc, “不要直接删除，使用图层蒙版” nghĩa là “Đừng xóa trực tiếp, hãy dùng layer mask”.

Năm blend mode thường gặp gồm 正常 zhèngcháng (Normal), 正片叠底 zhèngpiàn diédǐ (Multiply), 滤色 lǜsè (Screen), 叠加 diéjiā (Overlay) và 柔光 róuguāng (Soft Light). Đừng dịch từng chữ theo nghĩa đời thường; hãy học chúng như tên riêng của chế độ hòa trộn.

Bài 101 thuật ngữ Krita bằng tiếng Trung là bước mở rộng phù hợp sau khi bạn nắm nhóm layer, brush và mask trong GIMP.

5. Selection: chọn vùng, ngưỡng, feather và đảo vùng chọn

Selection trong tài liệu Trung Quốc có thể xuất hiện dưới hai dạng: 选择 là động từ “chọn” hoặc tên nhóm thao tác; 选区 là danh từ “vùng đã chọn”. Vì vậy, 扩大选区 là mở rộng vùng chọn, còn 按颜色选择 là chọn theo màu.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa	Tình huống
矩形选择	jǔxíng xuǎnzé	chọn chữ nhật	Khoanh vùng hình chữ nhật hoặc vuông.
椭圆选择	tuǒyuán xuǎnzé	chọn elip	Chọn vùng tròn hoặc oval.
自由选择	zìyóu xuǎnzé	chọn tự do	Vẽ lasso hoặc polygon quanh đối tượng.
模糊选择	móhu xuǎnzé	Fuzzy Select	Chọn vùng màu tương tự có tính liên thông.
按颜色选择	àn yánsè xuǎnzé	chọn theo màu	Chọn pixel màu tương tự trên toàn layer/ảnh theo thiết lập.
前景选择	qiánjǐng xuǎnzé	chọn tiền cảnh	Tách chủ thể khỏi nền phức tạp.
全选	quánxuǎn	chọn tất cả	Tạo vùng chọn phủ toàn canvas/layer tùy ngữ cảnh.
取消选择	qǔxiāo xuǎnzé	bỏ chọn	Xóa đường biên selection.
反选	fǎnxuǎn	đảo vùng chọn	Chuyển phần đang chọn thành không chọn và ngược lại.
羽化	yǔhuà	feather	Làm mềm biên vùng chọn.
扩大选区	kuòdà xuǎnqū	mở rộng vùng chọn	Nới biên thêm số pixel xác định.
缩小选区	suōxiǎo xuǎnqū	thu nhỏ vùng chọn	Co biên vào bên trong.
阈值	yùzhí	threshold/ngưỡng	Quyết định mức chênh màu được tính là tương tự.
边缘	biānyuán	cạnh/biên	Xuất hiện trong feather, edge detection và selection refinement.

Trong thao tác tách nền đơn sắc, chuỗi lệnh có thể được mô tả: “用模糊选择点击背景，调整阈值，扩大选区一像素，然后反选。” Nghĩa là: dùng Fuzzy Select bấm vào nền, chỉnh threshold, mở rộng vùng chọn một pixel, sau đó đảo chọn. Học cả câu giúp bạn nhận ra quan hệ giữa công cụ, thông số và thứ tự thao tác.

阈值 không phải “độ chính xác” chung chung. Nó là ranh giới quyết định pixel nào được xem đủ giống pixel mẫu. Threshold quá thấp làm selection bị thiếu; quá cao có thể ăn vào chủ thể. Khi đọc tutorial, các động từ thường đi cùng 阈值 là 调高 tăng, 调低 giảm và 调整 điều chỉnh.

Để so sánh cách đặt tên selection giữa các phần mềm, bạn có thể đọc thêm Krita Selection Tools thực chiến.

6. Brush và công cụ vẽ: đọc tên cọ trước, đọc thông số sau

Nhóm cọ có hai tầng từ vựng. Tầng một là loại công cụ: cọ, bút chì, tẩy, airbrush, smudge. Tầng hai là thuộc tính: kích thước, độ cứng, spacing, dynamics, pressure và opacity. Khi xem video không có phụ đề, bạn vẫn có thể theo kịp nếu nhận ra hai tầng này.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa	Đặc trưng
画笔	huàbǐ	Paintbrush/cọ	Công cụ vẽ phổ biến, hỗ trợ biên mềm và dynamics.
铅笔	qiānbǐ	Pencil/bút chì	Biên cứng, phù hợp pixel art hoặc nét không anti-alias.
橡皮擦	xiàngpí cā	tẩy	Xóa hoặc làm trong suốt tùy Alpha.
喷枪	pēnqiāng	Airbrush	Tích màu theo thời gian/phun mềm.
墨水	mòshuǐ	Ink	Công cụ mực với hành vi nét riêng.
涂抹	túmǒ	Smudge	Kéo và trộn pixel hiện có.
模糊/锐化	móhu/ruìhuà	Blur/Sharpen	Làm mờ hoặc tăng độ sắc cục bộ.
减淡/加深	jiǎndàn/jiāshēn	Dodge/Burn	Làm sáng hoặc tối cục bộ.
填充	tiánchōng	Bucket Fill	Đổ màu hoặc pattern vào vùng.
渐变	jiànbiàn	Gradient	Tạo chuyển màu theo đường kéo.
拾色器	shísèqì	Color Picker	Lấy màu từ pixel trên ảnh.
路径	lùjìng	Path	Tạo đường vector để chọn vùng hoặc stroke.

Thông số	Pinyin	Nghĩa	Cách đọc trong câu
大小	dàxiǎo	kích thước	把画笔大小调到五十像素: chỉnh brush thành 50 px.
硬度	yìngdù	độ cứng	降低硬度: giảm hardness.
间距	jiānjù	spacing	缩小间距: giảm khoảng cách stamp.
不透明度	bù tòumíngdù	opacity	降低不透明度: giảm opacity.
力度	lìdù	force/cường độ	Tùy công cụ, mô tả mức tác động.
动态	dòngtài	dynamics	Chỉ hệ thống biến đổi nét theo input.
压力	yālì	áp lực	笔压 là pen pressure; 压力感应 là cảm ứng lực.
角度	jiǎodù	góc	Xoay đầu cọ.
长宽比	chángkuān bǐ	tỷ lệ dài-rộng	Làm đầu cọ tròn thành dẹt.
前景色	qiánjǐngsè	màu foreground	Màu vẽ chính.
背景色	bèijǐngsè	màu background	Màu phụ phía sau.
图案	tú'àn	pattern	Mẫu lặp dùng cho fill hoặc stroke.

Một hướng dẫn có thể nói “选择柔边画笔，降低硬度和不透明度”. Hãy tách thành: 选择 chọn, 柔边画笔 cọ cạnh mềm, 降低 giảm, 硬度 hardness, 和 và, 不透明度 opacity. Không cần dịch toàn câu ngay; nhận ra động từ và hai thông số là đủ để làm theo.

7. Transform, căn chỉnh và phối cảnh

Nhóm 变换 có tính chuyển đổi cao giữa các phần mềm. Chữ 变 là thay đổi, 换 là đổi; khi đi cùng một tiền tố, nó tạo tên một phép biến đổi cụ thể.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa	Điểm cần phân biệt
移动	yídòng	di chuyển	Đổi vị trí, không đổi hình dạng.
裁剪	cáijiǎn	crop	Cắt giới hạn ảnh/canvas theo vùng.
旋转	xuánzhuǎn	xoay	Thay đổi góc quanh tâm.
缩放	suōfàng	scale	Thay đổi kích thước đối tượng; trong ngữ cảnh view có thể mang nghĩa zoom.
切变	qiēbiàn	shear	Làm nghiêng theo trục.
透视	tòushì	perspective	Biến đổi bốn góc theo phối cảnh.
翻转	fānzhuǎn	flip	Lật ngang hoặc dọc.
统一变换	tǒngyī biànhuàn	Unified Transform	Kết hợp nhiều phép biến đổi trong một công cụ.
扭曲变换	niǔqū biànhuàn	Warp Transform	Uốn, đẩy hoặc bóp méo cục bộ.
对齐	duìqí	căn chỉnh	Căn trái, phải, giữa, trên, dưới.
分布	fēnbù	phân bố	Dàn đều khoảng cách giữa nhiều đối tượng.
中心	zhōngxīn	tâm	Điểm tham chiếu giữa.
水平	shuǐpíng	ngang	Hướng horizontal.
垂直	chuízhí	dọc	Hướng vertical.

缩放 cần đọc theo đối tượng đi kèm. 缩放视图 thường nói về zoom khung nhìn; 缩放图层 nói về scale layer; 缩放图像 nói về đổi kích thước toàn ảnh. Hãy tìm danh từ sau hoặc trước động từ trước khi quyết định thao tác.

统一变换 có thể suy đoán từ chữ: 统一 là thống nhất, 变换 là biến đổi. 扭曲变换 dùng 扭曲, nghĩa là vặn hoặc làm cong. Cách phân tích này hữu ích hơn học thuộc rời rạc, vì khi gặp một biến thể mới bạn vẫn đoán được nhóm chức năng.

Bài Krita Transform Tool: Free, Perspective, Warp, Cage, Liquify và Mesh giúp bạn đối chiếu thêm hệ thuật ngữ transform giữa GIMP và Krita.

8. Màu sắc, channel, profile và Decompose

Designer thường gặp tài liệu Trung Quốc nói về 色彩空间, 颜色配置文件 hoặc 通道. Đây là nhóm từ cần đọc chính xác vì sai color mode hoặc profile có thể làm kết quả hiển thị khác trên thiết bị khác.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa	Ngữ cảnh
颜色	yánsè	màu sắc	Tên menu hoặc danh từ chung.
色彩空间	sècǎi kōngjiān	color space	Không gian biểu diễn màu.
颜色配置文件	yánsè pèizhì wénjiàn	color profile	Profile dùng để quản lý cách diễn giải màu.
颜色模式	yánsè móshì	color mode	RGB, grayscale, indexed.
RGB 模式	RGB móshì	chế độ RGB	Phổ biến cho màn hình và digital art.
灰度	huīdù	grayscale	Ảnh chỉ có mức xám.
索引颜色	suǒyǐn yánsè	indexed color	Dùng bảng màu giới hạn.
通道	tōngdào	channel	Kênh màu hoặc kênh Alpha.
红色通道	hóngsè tōngdào	kênh đỏ	Red channel.
绿色通道	lǜsè tōngdào	kênh xanh lá	Green channel.
蓝色通道	lánsè tōngdào	kênh xanh lam	Blue channel.
分解	fēnjiě	decompose/tách	Tách ảnh thành nhiều channel hoặc thành phần màu.
合成	héchéng	compose/tổng hợp	Ghép các thành phần thành ảnh màu.
色阶	sèjiē	Levels	Điều chỉnh điểm đen, trắng và gamma.
曲线	qūxiàn	Curves	Điều chỉnh tone theo đường cong.
色相	sèxiàng	hue	Vị trí màu trên vòng màu.
饱和度	bǎohédù	saturation	Mức độ rực hoặc nhạt.
亮度	liàngdù	brightness/lightness	Độ sáng tùy mô hình và công cụ.
对比度	duìbǐdù	contrast	Độ tương phản.

Hậu tố 度 thường biểu thị “mức độ”: 饱和度 là mức bão hòa, 亮度 là mức sáng, 对比度 là mức tương phản, 不透明度 là mức đục. Nhận diện hậu tố này giúp bạn biết mình đang nhìn một thông số có thể tăng giảm.

配置文件 nghĩa đen là “tệp cấu hình”, nhưng trong ngữ cảnh màu sắc thường chỉ profile. Khi tutorial yêu cầu “嵌入颜色配置文件”, đó là nhúng color profile vào file; khi nói “转换为”, họ đang yêu cầu chuyển đổi sang profile khác. Hai hành động không hoàn toàn giống nhau.

9. Export PNG, JPEG và đọc hộp thoại đầu ra

Export là bước cuối nhưng thường chứa nhiều lựa chọn: định dạng, chất lượng, nén, metadata, profile và transparency. Cách an toàn là đọc mục tiêu đầu ra trước, sau đó mới chọn tùy chọn; không nên bật hoặc tắt mọi checkbox theo thói quen.

Thuật ngữ	Pinyin	Nghĩa	Lưu ý
导出图像	dǎochū túxiàng	xuất ảnh	Tên hành động/hộp thoại export.
文件格式	wénjiàn géshì	định dạng file	PNG, JPEG, WebP và các định dạng khác.
文件名	wénjiàn míng	tên file	Kiểm tra đuôi mở rộng và quy ước bàn giao.
保存位置	bǎocún wèizhì	vị trí lưu	Thư mục đích.
图像质量	túxiàng zhìliàng	chất lượng ảnh	Thường quan trọng với JPEG/WebP lossy.
压缩	yāsuō	nén	Giảm dung lượng; tác động phụ thuộc định dạng.
无损压缩	wúsǔn yāsuō	nén không mất dữ liệu	Không làm mất thông tin ảnh do thuật toán nén.
有损压缩	yǒusǔn yāsuō	nén mất dữ liệu	Đổi chất lượng để lấy dung lượng thấp hơn.
渐进式	jiànjìn shì	progressive	Ảnh hiển thị dần khi tải trong một số định dạng.
透明度	tòumíngdù	transparency	PNG hỗ trợ; JPEG thông thường không hỗ trợ Alpha.
元数据	yuán shùjù	metadata	EXIF, XMP, thông tin mô tả hoặc bản quyền tùy tùy chọn.
嵌入配置文件	qiànrù pèizhì wénjiàn	nhúng profile	Giúp phần mềm khác hiểu không gian màu.
预览	yùlǎn	xem trước	Kiểm tra artifact và dung lượng trước khi chốt.

PNG dùng nén không mất dữ liệu; tăng mức nén PNG thường làm quá trình mã hóa chậm hơn hoặc file nhỏ hơn, không có nghĩa tự động làm giảm chất lượng hình như JPEG. Với JPEG, 质量 càng thấp thì artifact càng rõ. Khi đọc tutorial, hãy phân biệt 压缩级别 “mức nén” với 图像质量 “chất lượng ảnh”.

Mẫu câu bàn giao: “请导出两份：一份透明背景 PNG，一份高质量 JPEG，并保留颜色配置文件。” Nghĩa là: hãy xuất hai bản, một PNG nền trong suốt, một JPEG chất lượng cao và giữ color profile.

10. Mười hai mẫu câu workflow để luyện phản xạ

1. 新建一个三千乘三千像素的透明画布。 Xīnjiàn yí gè sānqiān chéng sānqiān xiàngsù de tòumíng huàbù. — Tạo canvas trong suốt 3000 × 3000 pixel.
2. 把参考图作为图层打开。 Bǎ cānkǎo tú zuòwéi túcéng dǎkāi. — Mở ảnh tham chiếu dưới dạng layer.
3. 请把线稿放在单独的图层组里。 Qǐng bǎ xiàngǎo fàng zài dāndú de túcéng zǔ lǐ. — Hãy đặt lineart trong một nhóm layer riêng.
4. 把这个图层的不透明度调到百分之四十。 Bǎ zhège túcéng de bù tòumíngdù tiáo dào bǎifēnzhī sìshí. — Chỉnh opacity layer này xuống 40%.
5. 不要直接删除，先添加图层蒙版。 Búyào zhíjiē shānchú, xiān tiānjiā túcéng méngbǎn. — Đừng xóa trực tiếp, hãy thêm layer mask trước.
6. 用模糊选择工具选中背景。 Yòng móhu xuǎnzé gōngjù xuǎnzhòng bèijǐng. — Dùng Fuzzy Select chọn nền.
7. 把阈值调低一点，避免选到主体。 Bǎ yùzhí tiáo dī yìdiǎn, bìmiǎn xuǎn dào zhǔtǐ. — Giảm threshold một chút để tránh chọn vào chủ thể.
8. 选择柔边画笔，降低硬度。 Xuǎnzé róubiān huàbǐ, jiàngdī yìngdù. — Chọn cọ cạnh mềm và giảm hardness.
9. 复制图层，然后水平翻转。 Fùzhì túcéng, ránhòu shuǐpíng fānzhuǎn. — Nhân đôi layer rồi lật ngang.
10. 把所有可见图层合并成一个新图层。 Bǎ suǒyǒu kějiàn túcéng hébìng chéng yí gè xīn túcéng. — Gộp các layer đang hiện thành một layer mới.
11. 保存 XCF 源文件，不要覆盖旧版本。 Bǎocún XCF yuán wénjiàn, búyào fùgài jiù bǎnběn. — Lưu file nguồn XCF, đừng ghi đè phiên bản cũ.
12. 导出透明背景的 PNG，并检查文件大小。 Dǎochū tòumíng bèijǐng de PNG, bìng jiǎnchá wénjiàn dàxiǎo. — Xuất PNG nền trong suốt và kiểm tra dung lượng file.

11. Bốn tình huống đọc giao diện thực tế

Tình huống 1: nhập ảnh tham chiếu mà không mở cửa sổ mới

Bạn đang có một canvas và cần thêm reference. Trong menu 文件, chọn 作为图层打开. Sau khi chọn file, kiểm tra 图层对话框 để chắc rằng ảnh nằm trên một layer mới. Giảm 不透明度, khóa vị trí nếu cần và tạo một 图层组 tên 参考. Chuỗi từ cần nhận diện là 文件 → 作为图层打开 → 图层 → 不透明度 → 锁定.

Tình huống 2: tách chủ thể khỏi nền gần đồng màu

Chọn 模糊选择, bấm vào nền và quan sát vùng viền. Nếu selection thiếu, tăng 阈值 từng bước nhỏ; nếu ăn vào chủ thể, giảm 阈值. Có thể dùng 扩大选区 một pixel rồi 羽化 nhẹ. Thay vì xóa trực tiếp, thêm 图层蒙版 để giữ workflow không phá hủy.

Tình huống 3: dàn đều nhiều icon UI

Chọn các layer liên quan, dùng 对齐 để căn theo một cạnh hoặc tâm, sau đó dùng 分布 để tạo khoảng cách đồng đều. Trong tài liệu, bạn có thể thấy 水平分布 “phân bố ngang”, 垂直分布 “phân bố dọc” và 对齐中心 “căn giữa”. Hãy kiểm tra đối tượng tham chiếu vì công cụ có thể căn theo ảnh, selection hoặc layer đang hoạt động.

Tình huống 4: bàn giao file nguồn và hai định dạng đầu ra

Lưu dự án qua 保存 để giữ layer và mask trong XCF. Sau đó 导出为 PNG cho bản nền trong suốt và 导出为 JPEG cho bản preview nhẹ hơn. Kiểm tra 文件名、保存位置、图像质量、元数据 và 颜色配置文件. Không dùng 保存 để mong tạo JPEG có cấu trúc layer, và không dùng 导出 thay cho việc lưu dự án nguồn.

12. Công thức suy đoán thuật ngữ mới

Khi gặp một cụm chưa biết, hãy tìm danh từ trung tâm. Nếu kết thúc bằng 工具, đó thường là công cụ; 对话框 là hộp thoại; 选项 là tùy chọn; 模式 là chế độ; 通道 là channel; 图层 là layer; 颜色 là màu; 文件 là file. Sau đó đọc phần đứng trước như mô tả chức năng.

• 前景选择工具: 前景 tiền cảnh + 选择 chọn + 工具 công cụ → công cụ chọn tiền cảnh.
• 图层混合模式: 图层 layer + 混合 hòa trộn + 模式 chế độ → blend mode của layer.
• 颜色配置文件: 颜色 màu + 配置 cấu hình + 文件 file → color profile.
• 导出选项: 导出 xuất + 选项 tùy chọn → các tùy chọn export.
• 画笔动态: 画笔 cọ + 动态 dynamics → hệ dynamics của brush.

Tiếp theo, tìm động từ: 添加 thêm, 删除 xóa, 调整 điều chỉnh, 降低 giảm, 提高 tăng, 合并 gộp, 复制 sao chép, 移动 di chuyển, 转换 chuyển đổi, 导出 xuất. Trong một câu hướng dẫn, chỉ cần xác định “làm gì” và “với đối tượng nào” là bạn đã theo được phần lớn thao tác.

13. Lộ trình luyện bảy ngày

Ngày	Trọng tâm	Bài luyện bắt buộc
1	Bản đồ giao diện	Chỉ vào 12 vùng trên workspace và đọc tên Trung–Việt; tự viết năm câu “这是…” để mô tả.
2	New/Open/Save	Tạo ba canvas, mở một ảnh riêng, mở một ảnh dưới dạng layer, lưu XCF và ghi lại khác biệt.
3	Layer	Tạo, đổi thứ tự, nhân đôi, nhóm, khóa, giảm opacity, thêm Alpha và mask.
4	Selection	Thử rectangle, ellipse, fuzzy, color select; luyện threshold, feather, grow, shrink và invert.
5	Brush	So sánh cọ cứng/mềm, thay size, spacing, opacity; nói thành tiếng mỗi thao tác.
6	Transform và màu	Move, rotate, scale, flip; chỉnh Levels/Curves; đọc tên channel và color mode.
7	Bàn giao	Hoàn thiện một asset nhỏ, lưu XCF, xuất PNG transparency và JPEG preview; dùng 12 mẫu câu để tự thuyết minh.

Mỗi ngày chỉ nên thêm 15–20 từ mới nhưng phải dùng lại từ cũ. Một từ được nhìn thấy trong giao diện, đọc thành tiếng, đặt vào câu và gắn với thao tác sẽ bền hơn nhiều so với chép danh sách dài.

14. Checklist thực hành

• Nhận diện được 主窗口、菜单栏、工具箱、工具选项、图像窗口、画布 và 停靠栏.
• Phân biệt 图像 với 画布; 缩放图像 với 缩放图层.
• Phân biệt 打开 với 作为图层打开.
• Phân biệt 保存 với 导出 và biết XCF là file dự án.
• Đọc được 图层、图层组、不透明度、混合模式、可见性、图层蒙版 và Alpha 通道.
• Biết 选择 là hành động chọn, 选区 là vùng chọn.
• Hiểu tác động của 阈值、羽化、扩大选区 và 反选.
• Đọc được 画笔、橡皮擦、涂抹、大小、硬度、间距、压力 và 动态.
• Nhận diện 移动、旋转、缩放、透视、翻转、对齐 và 分布.
• Phân biệt RGB、灰度、索引颜色、颜色配置文件 và 通道.
• Khi export, kiểm tra 文件格式、图像质量、压缩、透明度、元数据 và 配置文件.
• Hoàn thành ít nhất một workflow bằng cách tự mô tả thao tác bằng tiếng Trung.

15. Câu hỏi thường gặp

Có cần chuyển toàn bộ GIMP sang tiếng Trung để học không?

Không bắt buộc. Bạn có thể giữ giao diện quen thuộc và mở tài liệu Trung văn song song trong giai đoạn đầu. Khi đã nhận diện được khoảng 50–70 từ, chuyển ngôn ngữ giao diện trong một buổi luyện riêng sẽ tạo áp lực vừa đủ để hình thành phản xạ mà không làm gián đoạn công việc chính.

Vì sao cùng một công cụ có thể có tên Trung Quốc hơi khác giữa các nguồn?

Phiên bản phần mềm, nhóm dịch, khu vực và cách gọi cộng đồng có thể khác nhau. Hãy ưu tiên tên trong tài liệu chính thức của phiên bản đang dùng, rồi ghi thêm biến thể thường gặp. Quan trọng nhất là nhận ra thành phần cốt lõi như 图层、选择、画笔、变换 và 导出.

Ảnh giao diện cũ còn hữu ích không?

Có, nếu caption ghi rõ phiên bản và ảnh chỉ được dùng để minh họa khái niệm bền vững như layer, menu File, selection hay export. Không nên dùng ảnh cũ để khẳng định vị trí tuyệt đối của nút trong bản hiện hành. Bài này chủ động phân biệt hai mục tiêu đó.

Nên học pinyin hay chỉ học mặt chữ?

Để đọc menu, nhận diện mặt chữ là ưu tiên đầu. Tuy nhiên, pinyin giúp bạn nghe tutorial, tìm kiếm bằng giọng nói và trao đổi với người dùng Trung Quốc. Cách hiệu quả là học cả cụm chữ–âm–thao tác, thay vì học pinyin tách khỏi giao diện.

Có thể chuyển vốn từ này sang Photoshop hoặc Krita không?

Có. Nhiều từ nền tảng như 图层、画笔、蒙版、混合模式、不透明度、选择、旋转、导出 được dùng rộng rãi. Một số tên lệnh và cấu trúc menu sẽ khác, vì vậy hãy giữ phần “nghĩa khái niệm” và học lại phần “vị trí, biến thể tên” cho từng phần mềm.

Kết luận

Đọc giao diện GIMP bằng tiếng Trung không đòi hỏi bạn trở thành người học ngôn ngữ toàn thời gian. Hãy bắt đầu từ bản đồ giao diện, học động từ thao tác, ghép chúng với danh từ chuyên môn và lặp lại trong một workflow thật. Khi thấy 作为图层打开, bạn lập tức nghĩ tới nhập ảnh thành layer; khi thấy 不透明度, bạn nghĩ tới thanh opacity; khi thấy 阈值, bạn kiểm tra độ nhạy của selection; khi thấy 导出为, bạn chuẩn bị định dạng đầu ra.

Với hơn 120 thuật ngữ, mẫu câu, tình huống và lộ trình bảy ngày ở trên, mục tiêu thực tế không phải thuộc lòng tất cả trong một lần. Mục tiêu là đủ khả năng tự định vị, làm theo tutorial và mô tả thao tác mà không bị chặn bởi giao diện Trung văn. Hãy chọn một dự án nhỏ, thực hiện từ 新建 đến 导出 và đọc to từng lệnh trong lúc thao tác; đó là cách nhanh nhất để biến từ vựng thành kỹ năng.